Kiedy zdecydujesz się na wcześniejszą spłatę kredytu konsumenckiego, kredytodawca (bank, SKOK, instytucja pożyczkowa) jest zobowiązany do proporcjonalnego obniżenia i zwrotu wszystkich kosztów związanych z tym kredytem, w tym prowizji i opłaty przygotowawczej (zgodnie z artykułem 49 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim).

Które kredyty podlegają zwrotowi prowizji?

Zgodnie z definicją umowy kredytu konsumenckiego, dotyczy to kredytów o wartości nie przekraczającej 255 550 zł lub równowartości w walucie obcej.

Kredyty konsumenckie nie obejmują kredytów związanych z działalnością gospodarczą.

Kto może ubiegać się o zwrot proporcjonalnej prowizji?

Aby ubiegać się o zwrot proporcjonalnej prowizji, musisz spełnić jednocześnie następujące warunki:

  • Musisz otrzymać kredyt konsumencki na dowolny cel konsumpcyjny (niezwiązany z prowadzoną przez ciebie działalnością gospodarczą) i spłacać go w ratach. Dotyczy to wyłącznie umów podpisanych po 18 grudnia 2011 roku.
  • Umowa kredytu musi zawierać zobowiązanie do zapłaty prowizji lub opłaty przygotowawczej, a taka prowizja musi być opłacona lub doliczona do kredytu.
  • Musisz dokonać wcześniejszej spłaty (w dowolnej formie, także za pomocą środków pochodzących z innego kredytu), skonsolidować (połączyć wcześniejsze kredyty w jeden) lub przenieść ten kredyt w ramach tej samej lub innej instytucji finansowej.

Przed jakimi instytucjami można dochodzić roszczeń związanych z proporcjonalnym zwrotem prowizji od kredytów?

Roszczenia można zgłaszać bankom, SKOK-om i firmom pożyczkowym.

Jakie dokumenty są niezbędne do prowadzenia sprawy?

Aby rozpocząć sprawę, potrzebne są:

  • umowa kredytu konsumenckiego
  • oraz dowód spłaty kredytu.

Jeśli brakuje tych dokumentów, można zażądać ich wydania od instytucji finansowej, ale warto mieć co najmniej informacje o latach, w których kredyt (pożyczka) był obowiązujący.

Jaki jest termin przedawnienia roszczeń związanych z proporcjonalnym zwrotem prowizji od kredytów?

Termin przedawnienia zależy od daty, w której dokonano wcześniejszej całkowitej spłaty kredytu konsumenckiego. W wyniku zmian w Kodeksie Cywilnym dotyczących terminów przedawnienia, roszczenia z umów spłaconych przed 8 lipca 2018 roku ulegają przedawnieniu po 10 latach. Roszczenia z umów spłaconych po 9 lipca 2018 roku podlegają 6-letniemu terminowi przedawnienia.

Jakie jest stanowisko sądów w tej sprawie?

Przepisy ustawy o kredycie konsumenckim jasno określają, że całkowity koszt kredytu, włącznie z kosztami poniesionymi przez konsumenta przed spłatą kredytu, podlega obniżeniu. Potwierdza to jednoznaczny wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 11 września 2019 roku w sprawie C-383/18, a także liczne wyroki sądów powszechnych w Polsce. Rzecznik Finansowy oraz Prezes UOKiK również interpretują przepisy w ten sposób.

Ponadto, w dniu 12 grudnia 2019 roku, Sąd Najwyższy Izba Cywilna wydał uchwałę w sprawie III CZP 45/19, w której stwierdził, że prawo konsumenta do obniżenia całkowitego kosztu kredytu, gdy jest on spłacony w całości przed terminem określonym w umowie, obejmuje również prowizję za udzielenie kredytu. To stanowisko jednoznacznie podziela interpretację TSUE dotyczącą wykładni przepisu art. 49 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim.